UV technology: van theorie naar praktijk

Schoon en veilig water is niet vanzelfsprekend. Aan de Ruhr West University in Bottrop liet Kaspar Groot Kormelinck studenten kennismaken met de mogelijkheden van UV-technologie binnen moderne waterbehandeling. Hij liet zien hoe UV-C water kan desinfecteren, microverontreinigingen kan verwijderen en de milieu-impact kan verlagen. Maar hij maakte ook één ding duidelijk: effectieve UV-behandeling vraagt om veel meer dan alleen een krachtige lamp. Waterkwaliteit, hydraulica, reactorontwerp, validatie en energieverbruik bepalen samen het uiteindelijke resultaat.

Kaspar Groot Kormelinck Kaspar Groot Kormelinck
10 augustus 18 min read

1. Hoe werkt UV-C-technologie?

UV-C is een bewezen technologie voor waterdesinfectie. De korte golflengte bevat veel energie. Rond 254 nanometer wordt UV-C sterk geabsorbeerd door DNA. Dit beschadigt het DNA van micro-organismen. Bacteriën en andere ziekteverwekkers kunnen zich daardoor niet meer effectief vermenigvuldigen. UV-desinfectie wordt al meer dan een eeuw toegepast. Er worden geen desinfecterende chemicaliën aan het water toegevoegd. Kaspar legde ook uit dat UV-desinfectie zeer energie-efficiënt kan zijn in vergelijking met thermische desinfectiemethoden.

Verschillende UV-bronnen bieden verschillende voordelen

Lagedruklampen zijn zeer efficiënt en produceren voornamelijk licht rond 254 nm. Middendruklampen leveren veel meer vermogen vanuit een compacte lamp, maar gebruiken meer elektriciteit. Ze produceren bovendien een breder UV-spectrum.
UV-C-leds zijn de nieuwste UV-bron, maar hun vermogen en elektrische efficiëntie zijn nog beperkt. Kaspar benadrukte daarom dat duurzaamheid over het complete systeem moet worden beoordeeld. Een kwikvrije lichtbron is niet automatisch duurzamer wanneer deze aanzienlijk meer elektriciteit verbruikt.

2. UV-dosis en waterkwaliteit zijn bepalend voor het resultaat

De UV-dosis is een van de belangrijkste parameters binnen een UV-systeem. Deze wordt bepaald door de lichtintensiteit en de blootstellingstijd. Ook de manier waarop het water door de reactor stroomt, bepaalt hoeveel UV-energie de micro-organismen daadwerkelijk ontvangen. Verschillende organismen hebben verschillende doses nodig. Virussen, algen, schimmels en protozoa kunnen heel verschillend reageren op UV-licht. Een systeem moet daarom worden ontworpen voor de organismen die het moet bestrijden.

Minimale dosis en waterkwaliteit

De gemiddelde UV-dosis vertelt maar een deel van het verhaal. De minimale dosis kan zelfs belangrijker zijn. Een kleine hoeveelheid onvoldoende behandeld water kan de prestaties van het hele systeem verminderen. Ingenieurs proberen daarom de minimale dosis zo dicht mogelijk bij de gemiddelde dosis te brengen.
Waterkwaliteit vormt een extra uitdaging. UV-transmissie, oftewel UVT, geeft aan hoe gemakkelijk UV-licht door het water heen kan dringen. Water dat er helder uitziet, kan toch opgeloste organische stoffen bevatten die UV-C sterk absorberen. Een lage UVT betekent dat UV-licht minder diep in het water doordringt. De reactor moet dan anders worden ontworpen. UVT mag ook niet worden verward met troebelheid. Troebelheid meet de hoeveelheid deeltjes in het water. UVT meet de absorptie van UV-licht. Deze twee parameters zijn dus niet onderling uitwisselbaar.

3. Een goed reactorontwerp bespaart energie

Een UV-lamp alleen maakt nog geen effectief UV-systeem. Kaspar illustreerde dit met een eenvoudig voorbeeld. Een UV-lamp rechtstreeks in een grote tank plaatsen lijkt misschien effectief, maar UV-C dringt niet ver door in water. Sommige delen van het water kunnen daardoor te weinig UV ontvangen, terwijl andere delen juist veel meer UV krijgen dan nodig is.

Met een gecontroleerd reactorontwerp hebben ingenieurs veel meer invloed op het behandelingsproces. Hierbij speelt Computational Fluid Dynamics, of CFD, een belangrijke rol. Met CFD wordt gemodelleerd hoe water door een reactor stroomt. Door de stroming dichtbij en verder van de lamp te sturen, kunnen reactorontwerpers de minimale en maximale UV-dosis dichter bij elkaar brengen. Dit verhoogt de behandelingsefficiëntie en voorkomt onnodig energieverbruik.

Validatie van UV-systemen

Het modelleren van de waterstroming is niet voldoende. UV-systemen voor desinfectie moeten ook worden gevalideerd. Bij biologische validatie worden gestandaardiseerde micro-organismen gebruikt om de werkelijke prestaties van een reactor te testen. Voor en na de UV-behandeling worden monsters genomen. Vervolgens wordt geteld hoeveel organismen de behandeling hebben overleefd. De resultaten worden gekoppeld aan de UV-gevoeligheid van het gebruikte testorganisme.

Bij validatie wordt ook rekening gehouden met omstandigheden uit de praktijk. Het vermogen van een lamp neemt gedurende de levensduur af. Sensoren moeten nauwkeurig blijven. Ook watertemperatuur, reactorgeometrie en de positie van de lamp kunnen invloed hebben op de prestaties. Een gevalideerd systeem bewijst daarmee niet alleen wat het onder ideale omstandigheden kan bereiken, maar ook wat het tijdens daadwerkelijk gebruik presteert.

4. Microverontreinigingen verwijderen met Advanced Oxidation

UV-technologie kan meer dan alleen water desinfecteren. Moderne waterbronnen bevatten steeds meer microverontreinigingen. Denk aan geneesmiddelen, hormonen, pesticiden, antibiotica, cosmetica en andere persistente stoffen. Veel van deze stoffen zijn juist ontwikkeld om stabiel te blijven. Dat is nuttig tijdens hun toepassing, maar vormt een probleem wanneer ze in het milieu terechtkomen. Sommige stoffen kunnen rechtstreeks door UV-licht worden afgebroken. Voor veel andere stoffen is echter meer nodig.

Advanced Oxidation in waterbehandeling

Bij Advanced Oxidation wordt UV-licht gecombineerd met waterstofperoxide. Het UV-licht splitst het waterstofperoxide en vormt zeer reactieve hydroxylradicalen. Deze radicalen vallen organische microverontreinigingen aan en breken ze af tot kleinere, beter biologisch afbreekbare componenten of mineralisatieproducten. De hoge UV-dosis heeft nog een voordeel: het water wordt tegelijkertijd gedesinfecteerd.

Dit is vooral relevant bij het aanpakken van antibioticaresistentie. De behandeling moet niet alleen antibioticaresten verwijderen. Ook resistente micro-organismen en genetisch materiaal waarmee resistentie tussen bacteriën kan worden overgedragen, moeten worden aangepakt.

5. Duurzame waterbehandeling

Een waterbehandelingstechnologie is niet automatisch duurzaam omdat deze schoner water oplevert. Ook energieverbruik, milieu-impact, operationele kosten en de wisselwerking met andere behandelingsprocessen spelen een rol. Kaspar illustreerde dit door UV Advanced Oxidation te vergelijken met technologieën zoals actieve kool en ozonisatie. Waterkwaliteit heeft hierbij veel invloed. Voor de behandeling van water met een lage UV-transmissie is meer energie nodig.

Voorbehandeling kan deze situatie echter veranderen. Filtratie kan bijvoorbeeld de UV-transmissie verbeteren voordat het water de UV-reactor bereikt. Hierdoor kan aanzienlijk minder energie nodig zijn voor de volgende behandelingsstap.

Levenscyclusanalyse en Total Cost of Ownership

Bij het beoordelen van de milieu-impact van waterbehandelingstechnologieën moet ook rekening worden gehouden met de energiebron. Een technologie die op elektriciteit draait, kan direct profiteren van de overgang naar hernieuwbare energie. De milieu-impact gedurende de levenscyclus kan daardoor afnemen naarmate de elektriciteitsmix duurzamer wordt.

Daarom is een Life Cycle Assessment, of LCA, belangrijk. Deze kijkt verder dan één prestatieparameter en beoordeelt de bredere milieu-impact. Total Cost of Ownership, of TCO, biedt nog een ander perspectief. Hierbij worden de investering, vervangingsonderdelen, energie, chemicaliën en andere operationele kosten over de volledige levensduur van de installatie meegenomen. Samen helpen deze factoren ingenieurs om voor iedere toepassing de juiste technologie te kiezen.

 

Kennis is onderdeel van duurzame waterbehandeling

De lezing sluit aan bij de bredere doelstelling van de UV Alliance: kennis over UV-technologie toegankelijk maken. De uitdagingen binnen waterbehandeling worden steeds complexer. Geen enkele technologie is in elke situatie de beste oplossing. Ingenieurs moeten begrijpen hoe technologieën op elkaar inwerken en hoe waterkwaliteit de prestaties beïnvloedt.

Voor de studenten in Bottrop ging de lezing daarom verder dan alleen UV-technologie. De presentatie liet zien hoe microbiologie, chemie, optica, hydraulica, milieuwetenschappen en engineering samenkomen in waterbehandeling in de praktijk. Deze multidisciplinaire aanpak wordt steeds belangrijker nu waterschaarste, microverontreinigingen en energieverbruik de druk op onze watersystemen vergroten.

Het delen van deze kennis helpt toekomstige ingenieurs om beter onderbouwde keuzes te maken — en draagt uiteindelijk bij aan veiligere en duurzamere waterbehandeling.

Neem contact met ons op

Ben je ook geïnteresseerd in een lezing of presentatie van een van onze UV-experts? Stuur ons dan een e-mail via contact@uv-alliance.com of neem rechtstreeks contact op met een van onze leden.

Kaspar Groot Kormelinck
Kaspar Groot Kormelinck Van Remmen UV technologie R&D Manager View Profile